[:vi]Dấu hiệu vô sinh ở nam giới và nữ giới[:]

[:vi]Khái niệm

Vô sinh (infertility) là tình trạng vợ chồng sau một năm chung sống (ở các cặp vợ chồng <35 tuổi) hay 6 tháng (với các cặp vợ chồng >35 tuổi), quan hệ tình dục trung bình 2-3 lần/tuần, mặc dù người vợ không sử dụng bất kỳ biện pháp tránh thai nào nhưng lại chưa có thai. Cũng có thể hiểu vô sinh là hiện tượng mất hay thiếu khả năng sinh sản xảy ra ở các cặp nam nữ muốn có con.

Vô sinh chia làm 2 loại, vô sinh nguyên phát và vô sinh thứ phát. Trường hơp vô sinh nguyên phát nếu trong tiền sử họ chưa có thai lần nào. Vô sinh thứ phát nếu trong tiền sử họ đã có ít nhất một lần mang thai, sinh sẩy hoặc phá thai kế hoạch, rồi quá thời hạn một năm sau đó muốn có thai mà vẫn không có thai trở lại.

Bình thường sau một năm chung sống khoảng 80 – 85% các cặp vợ chồng có thể có thai tự nhiên. Hiện nay các yếu tố nguy cơ đến từ môi trường sống càng nhiều dẫn đến tỉ lệ vô sinh ngày càng gia tăng. Theo thống kê trên thế giới, tỷ lệ vô sinh chiếm khoảng 8 – 15% các cặp vợ chồng. Ở Việt Nam hiện nay, vô sinh chiếm 12 – 13% tổng số cặp vợ chồng, tương đương với gần một triệu cặp vợ chồng. Đặc biệt là nguyên nhân vô sinh đến từ nam và nữ có tỉ lệ ngang nhau. Vì vậy, chăm sóc sức khỏe sinh sản đều phải được cả 2 giới chú trọng quan tâm.

Điều trị vô sinh có thể rất khó khăn và tốn nhiều thời gian, nhưng nếu được phát phát sớm thì tỷ lệ hỗ trợ điều trị thành công lại càng cao. Tuy nhiên, việc phát hiện những biểu hiện sớm của bệnh không phài dễ dàng. Dưới đây là một số biểu hiện xuất hiện khi có vấn đề về khả năng sinh sản mà chúng ta cần nên lưu ý.

NHỮNG DẤU HIỆU VÔ SINH Ở NAM GIỚI

Dấu hiệu vô sinh ở nam giới

Ở nam giới, những biểu hiện về bệnh có thể dễ dàng phát nhận thấy qua những dấu hiệu ở bộ phận sinh dục, cụ thể nguyên nhân điển hình là do bất thường về bộ phận sinh dục bên ngoài và chất lượng cũng như số lượng tinh trùng bên trong. Những báo hiệu cụ thể như sau:

• Xuất hiện những tổn thương nhưng không đau ở thân hoặc đầu dương vật nam giới: Người bệnh nên đi tới các cơ sở trung tâm y tế để thăm khám kĩ hơn vì đây có thể là dấu hiệu của các bệnh nghiêm trọng về đường sinh dục như u sùi, giang mai hay có thể là ung thư cơ quan sinh sản ở nam giới
• Có hiện tượng lạ ở bìu cơ quan sinh dục: ở một hoặc cả hai bên bìu có biểu hiện sưng to, đau, tròn và sờ bào thấy mềm, cảm giác có nước ở tinh mạc.Đây có thể do viêm mào tinh hoàn, xoắn thừng tinh gây ra, hay cũng có thể do bị viêm nhiễm cơ quan sinh dục do vi khuẩn.
• Bao quy đầu đau và sưng tấy:Nguyên nhân có thể bắt nguồn do bị nhiễm khuẩn bao quy đầu.
• Trong khi quan hệ có cảm giác đau ở cơ quan sinh dục, khi xuất tinh có dấu hiệu bị đau và có thể có lẫn máu trong tinh dịch: Nguyên nhân có thể do ảnh hưởng từ việc sử dụng thuốc và các vật dụng tránh thai như  (bao cao su, màng ngăn, thuốc diệt tinh trùng…), hay cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo của  viêm tuyến tiền liệt, nhiễm khuẩn, âm đạo không tiết dịch gây tổn thương do cọ sát.
• Đi tiểu bị nóng rát, buốt ở bộ phận sinh dục:Đây có thể là những dấu hiệu cảnh bảo bị viêm bàng quang hay niêm mạc niệu đạo, viêm niệu đạo.
• Đầu dương vật chảy dịch vàng nhạt hay hơi xanh: Đây có thể là dấu hiệu của những bệnh lây nhiễm qua quan hệ tình dục không an toàn hoặc cũng có thể do bị nhiễm khuẩn niêm mạc quy đầu, viêm niệu đạo ở nam giới. Là dấu hiệu vô sinh nam giới mà nhiều bạn nam thường mắc phải.
• Tinh hoàn có triệu trứng đau mặc dù không do chấn thương gây ra:Thường là biểu hiện của chứng viêm mào tinh hoàn thể nặng, xoắn tinh hoàn dẫn tới việc không có máu nuôi dưỡng có thể gây ra teo tinh hoàn.
• Triệu chứng đau nhẹ quanh tinh hoàn:Biểu hiện của viêm mào tinh hoàn thể nhẹ
• Một bên tinh hoàn có cục nhỏ, rắn, không đau: Nếu xuất hiện dấu hiệu này thì bạn nên đến các cơ sở chuyên khoa khám vì đây có thể là dấu hiệu của bệnh ung thư tinh hoàn hay một tổn thương lành tính ở đường dẫn tinh.
• Hiện tượng tinh hoàn sưng căng tròn và càng to hơn khi hoạt động:Trong các hoạt động như nâng vác vật nặng hay khi ho. Đây có thể là do thoát vị bẹn.
• Không có tinh trùng, tinh trùng yếu , tinh trùng di động yếu, tinh trùng bị dị dạng: Được phát hiện bằng các xét nghiệm tại các phòng khám chuyên khoa. Chất lượng và số lượng tinh trùng ảnh hưởng rõ rệt tới khả năng thụ tinh.
• Tinh dịch bất thường: Tinh dịch bị đông đặc; bị vón cục; bị loãng; không thể xuất tinh hoặc xuất tinh sớm;…
• Bất lực, tuyến sinh dục nam bị suy yếu:  Do tinh hoàn phát triển không bình thường, xuất tinh sớm hay xuất tinh ngược (tinh dịch thay vì được phóng ra ngoài thì lại chảy ngược vào bàng quang, sau đó được thải ra ngoài qua đường tiểu).
• Tinh hoàn bị xoắn(là trường hợp máu cung cấp cho tinh hoàn bị chặn lại do bị xoắn) hay do tinh hoàn không nằm đúng vị trí (trường hợp tinh hoàn không nằm trong bìu mà ở một vị trí khác).

NHỮNG DẤU HIỆU VÔ SINH Ở NỮ GIỚI

Những dấu hiệu vô sinh dễ quan sát ở nữ giới thường được phát hiện qua chu kỳ kinh nguyệt hay những bất thường trong các dịch tiết của cơ quan sinh dục nữ

Dấu hiệu vô sinh ở nữ giới

• Chu kỳ kinh nguyệt bất thường: Kinh nguyệt không đều hoặc vô kinh

Thời gian chu kì kinh nguyệt không đều, quá ngắn (ít hơn 24 ngày) hoặc quá dài (nhiều hơn 35 ngày). Trường hợp này rất có thể là biểu hiện của rối loạn nội tiết tố cũng như hormone giới tính nữ gây ảnh hưởng tới việc chín và rụng trứng.

Vô kinh là hiện tượng nữ giới trên 18 tuổi mà vẫn chưa có kinh hoặc đã có kinh mà bị tắc ít nhất 6 tháng liên tiếp. Thường là do rối loạn chức năng tuyến yên; suy buồng trứng; dị tật bẩm sinh đường sinh dục như không có tử cung, không có âm đạo;…

• Bất thường trong thời kỳ kinh nguyệt:

Trong những ngày có kinh có thể xuất hiện những triệu chứng như đau bụng dưới quằn quại hay chuột rút. Thường là do khí huyết lưu thông kém, gây ứ đọng, dẫn tới làm cho kinh thoát ra bị trở ngại nên gây đau.

• Trong khi giao hợp, thường bị đau cơ quan sinh dục; đau vùng chậu, đau phần bụng dưới ngay cả những ngày không có kinh nguyệt;… Là những dấu hiệu của các bệnh u xơ cổ tử cung, viêm vùng chậu,…
• Khí hư bất thường:

Bình thường khí hư sẽ có màu trắng trong. Nhưng nếu khí hư xuất hiện thường xuyên, nhiều, kéo dài, có thể có mùi hôi và màu khác lạ như nâu, xanh thì có thể là do viêm nhiễm, nhiễm trùng đường tiết niệu, nấm âm đạo, viêm nội mạc tử cung hoặc các bệnh về đường sinh dục khác. Nếu không được chữa trị kịp thời có thể dẫ đến sự nhiễm trùng lan rộng và sâu vào đến tử cung, vòi trứng.

• Tuyến vú kém phát triển:

Sẽ là một dấu hiệu đáng lưu ý nếu quá 18 tuổi mà tuyến vú chưa phát triển. Vì bình thường dưới tác động của estrogen, tuyến vú sẽ dần hoàn thiện và phát triển.

• Mất cân bằng nội tiết tố:

Đây là một yếu tố nguy cơ quan trọng, gây ảnh hưởng lớn tới sức khỏe sinh sản ở nữ giới. Thường kèm theo một số biểu hiện bên ngoài như nhiều mụn trứng cá, stress kéo dài, tâm trạng thất thường, béo phì nghiêm trọng không rõ nguyên nhân,… Bệnh điển hình hay mắc phải là buồng trứng đa nang, trong đó có sự gia tăng đột biến của androgen ở phụ nữ.[:]